5. CURRICULUM EZKUTUA

1ª ARIKETA: ZURE HAUR-HEZKUNTZAKO LIBURU, IPUIN, PELIKULA BEREIZGARRI BAT HAUTATU ETA
HONAKO GALDERA HAUEK ERANTZUN:

Ianire Elizaran: Txanogorritxu ipuina

              1. ZERGATIK DA ZURETZAT BEREIZGARRIA?

Txikitan lotara joateko garaian gurasoak ipuin hau kontatzen zidatelako.

2. ZEIN BALIO TRANSMITITZEN DITUELA USTE AL DUZU?

Ez zaiola edonorri etxeko atea ireki behar, ezezagunetaz ez garela fidatu behar...

3. HAURTZAROAREKIKO ZEIN IKUSPUNTU DUTE?

Estereotipoak oso markatuak daude. Txanogorritxo neska fina, ona, gonarekin jantzia, zuzena, amari
beti kasu egiten diona… Amona baserri batean bizi da bakarrik eta otsoa aldiz,  gaiztoa eta gizonezkoa
da.

4. ZER IKASI DUZUE?

Gizarteak jaiotzen garenetik, izan emakume ala gizon estereotipo eta rol batzuk inposatzen dizkigula.
Ipuin honetan, goran aipatu bezala, estereotipoak oso markatuak daude, hortaz, inkontzienteki
barneratu egiten ditugula.

Arkaitz Diaz: Hiru txerritxoak

             1. ZERGATIK DA ZURETZAT BEREIZGARRIA?

Garai hartako oroitzapen onak ekartzen dizkit.

2. ZEIN BALIO TRANSMITITZEN DITUELA USTE AL DUZU?

Ez zaiela parra egin behar besteei, errespetua, onarpena.

3. HAURTZAROAREKIKO ZEIN IKUSPUNTU DUTE?

Edozein haurri zuzendutako filma edo liburua dela uste dut. Baina zerbait konkretua esan behar bada,
autonomia falta duten haurrentzat zuzendua dagoela esan daiteke. Azken heinean txerri bakoitzak bere
etxea eraikitzen du eta esfortzu bat eginez nahi dena lortu daitekeela. Gero baita ere, pertsona
gaiztoengandik urrundu behar garen seinalea ematen digu. Eta azkenik, besteak zerbait gaizki egiten
dutenean, ez zaiela parra egin behar helarazten digu.

4. ZER IKASI DUZUE?

"Lor dezaket” ez dagoela ezinezkorik, eta dena egiteko gai garela adierazten die haurrei, nahiz eta
inguratzen gaituzten pertsonek aurkakoa adierazi. Bestetik tamainak ez duela axola adierazten du,
hau da, nahiz handia nahiz txikia izan, jarritako helburua denok bete ahal dugula.

Nahikari Lekuona: Mulan filma

              1. ZERGATIK DA ZURETZAT BEREIZGARRIA?

Lehen aldiz pelikula hau bakarrik ikusi nuen eta berezia da niretzat, Mulan izeneko protagonistarekin
identifikatua sentitu nintzelako. Asko gustatu zitzaidan lehen unetik.

2. ZEIN BALIO TRANSMITITZEN DITUELA USTE AL DUZU?

Estereotipoz eta rol markatuez jositako mundu honetan, film honek trasmititzen duena da, emakume
batek zer nolako borroka egin behar duen, gizonezkoek menperatzen duten mundu batean sartzeko,
baina gogor saiatu ezkero, emakumeak gai garela “gizonezkoen roletan” sartzeko. (Film honen kasuan
samurai bat izateko). Balio esanguratsuak: diskriminazioa (emakumea zara ezin duzu samurai bat
izan), emakumearen borroka eta indarra, ausardia, maitasuna, gaitasuna, zurekiko sinismena (ametsak
jarraitzeko griña), gizon zein emakumearen rola, ametsak lortzeko gaitasuna.

3. HAURTZAROAREKIKO ZEIN IKUSPUNTU DUTE?

Haur Hezkuntzako haur batentzat zuzenduta egon daiteke filma, baina gaur egun filma ebaluatuta ikusi
dezakegu, estereotipoz markaturiko zein diskriminazio edota rolez beteriko filma dela (garai hartako
pelikula gehienak bezala).

4. ZER IKASI DUZUE?

Gizartea estereotipoz josia eta rol finkatuez beteta dagoela, hau da, emakumeek rol batzuk dituzte eta
gizonezkoek beste batzuk. Honekin berdintasun eza eta izugarrizko rol barneraketa bat sustatzen da.
Baina, film honek adierazten duena da, hori guztia aldatu daitekeela berdintasun bat bultzatuz eta rolen
norabidea aldatuz, estereotipoak alde batera utziz eta gizaki bakoitza gai dela (bost axola neska izan
edo mutila) nahi dituen ametsak betetzeko, hori bai izugarrizko borroka eginez eta hasieran mutila
zarela esanez.

Aroa Arteaga: Txomin dutxan ipuina

              1. ZERGATIK DA ZURETZAT BEREIZGARRIA?

Adierazgarria da bere garaian nire aitak kontatzen zizkidalako eta garai hortara gogorarazten didalako.

2. ZEIN BALIO TRANSMITITZEN DITUELA USTE AL DUZU?

Jolasean ibili eta zikindu ondoren dutxatu eta garbitu behar dela. Higienearen balio transmititu dezake,
azkenean haur txiki askori ez zaie dutxatzea gustatzen eta ipuin honen bidez hori transmititu daiteke.

3. HAURTZAROAREKIKO ZEIN IKUSPUNTU DUTE?

Edozein haurri zuzendutako ipuina dela uste dut. Autonomia falta duten haurrentzat zuzendua dagoela
esan daiteke.

4. ZER IKASI DUZUE?

Nik ez dakit oso ondo zer ikasi dudan ipuin honen bidez, baina lehen aipatutako higienearen balio izan
daiteke nik inkontzienteki ikasitakoa.

2ª ARIKETA: CISTERNA, F.(2002) “EL CURRICULUM OCULTO: MENSAJES NO VISIBLES DEL
CONOCIMIENTO EDUCATIVO” SINTESIA EGIN HONAKO ZATIAK KONTUAN IZANIK:

1. ZER DA CURRICULUM EZKUTUA? NOLA DEFINITUKO ZENUKE ZUK.

Curriculum ezkutua, eskolaren eraginetik kanpo geratzen diren hezkuntza arloko eraginen multzoa da.
Jarrera eta baloreekin lotuta dagoen ideien, aurreiritzien, esperientzien, pentsakeren, portaeren... multzoa da.
Hauek, askotan, nahi gabe transmititzen dira egunerokotasunean ikasiz eta balioen bitartez. Normalean,
haurren izaerarekin erlazionatzen da.

2. ZENBAT IKUSPUNTU DESBERDINTZEN DIRA. AZALDU BAKOITZA, DITUEN EGILEAK ERE
IDENTIFIKATUZ.

Bi ikuspuntu ezberdintzen dira: analisi guzti hori EISNER ETA VALLANCEk egin zuten:

- HEZKUNTZAREN ETA CURRICULUMAREN TEORIA KLASIKOA, hurrengo bost ikuspuntu hauek
ezberdintzen dira bertan:

1. Arrazionalismo akademikoa: EDUKIEK dute garrantzi handiena, J. F. HERBART

Ikuspuntu tradizionalena da. Ikuspuntu honen helburua pertsonak kulturaren parte izatera iristeko tresnak
eskaintzea da. Beraz, eskolaren helburu nagusiena haurrei kultura transmititzea da. J. Schwab eta R. Bridgham
izan ziren ikuspuntu tradizional hau indartu eta logika eta diziplinaren egiturak ikertu zituztenak. Honez gain,
Herbart izan zen aurrekari garrantzitsuena. Honek garrantzi handiena arloei (asignaturei) ematen zien, eta
horrela ikasleek ahalegin pertsonalak eginez lortzen zituzten lorpenak. Ikasleek ahalik eta eduki gehien ikastea
zuten helburu. Ikuspuntu honetan ez da curriculum ezkutuaren existentzia aipatzen, ikasleei soilik alderdi

objetiboak erakusten baitizkie.  

2. Hezkuntzaren teknologia: METODOLOGIAK garrantzia. R. W. TYLER/ H. TABA/ BLOOMen    taxonomia.

Prozesuetan oinarritzen den ikuspuntua da, bertan garrantzi handiagoa ematen die ea “nola” erakutsi behar
duten, “zer” erakutsi ordez. Ikuspuntu honen funtsa Ralph W. Tylerren obran dago, “Principios básicos del
curriculum y del aprendizaje” izenekoan. Eredu hezigarri hau komunikabideetan oinarritzen da, eta ez
irakaskuntzaren helburuetan. Bestetik, ikuspuntu honen beste aurrekari bat Hilda Taba da, honek Tylerren
eredua garatu zuen. Honez gain, ikuspuntu teknologiko honek bi helburu ditu. Alde batetik, irakaskuntzaren
helburuak lortzeko beste baliabide bat izatea; eta bestetik, ikasleei baloreak trasnsmititzeko baliabide bat izatea,
honekin hezkuntza proiektuaren parte izatera iritsiz. Beraz, curriculum ezkutua instrumentalki ematen da.
Irakaslearen rola profesionala izan ordez, teknikoa da gehienbat.

3. Ikuspuntu kognitiboa: IKASLEAREN BARNE PROZESUETAN  OINARRITURIK (garapen pertsonala)
J. PIAGET.

Haurra hezkuntzaren muina izaten hasten da. Garrantzia ematen zaio haurrak egiten ikasteari eta alde batera
uzten da instrukzio soila. Prozesu intelektualen eta prozesu kognitiboen gaitasunak edozein ikaskuntzara ezarri
daitezke. Hauek, bi zentzutara orienta daitezke:

  -Eskolaren helburuen identifikazioa, edukien hornitzaile (emaile) bezala.

  -Ikaskuntza eta eskola ezagutzaren elkarrekintza.

Hezkuntza ikaskuntzaren dinamikatzat jotzen da. Prozesu kognitiboen garatzeak  ez ditu kantitateak
determinatzen; baizik eta, erabiltzen diren erreminta intelektualen erabilera egokia. Azken hau modu egokian
gauzatzen bada, prozesu kognitibo hauen igoera ziurtatuko du. Enfoke kognitiboa haurran zentratzen da eta
hau dagoen gizarte inguruaren arabera modu batera edo bestera emango da. Haurraren barneko prozesuak
gizartearen prozesuaren gainetik daude. Barneko prozesua garatzen badute, autonomia intelektuala lortuko dute
eta horrela ikastetxetik kanpo, bere aburuz, nahi duena hautatzeko gai izango da. Aprendizaiaren edukietatik
haratago, garrantzitsuena dena ikaskuntza pertsonala garatzea da. Honetarako, hezkuntza haurretan zentratu
behar da eta hauek motibatuak egoteko haien intereseko gaietan zentratu beharko litzatekete.  

Ikuspuntu honen aurrekariak Eisner eta Vallance izan ziren.

4. Hezkuntza pertsonalizatua: IKASLEAN OINARRITURIK  P. FAURE/ C. ROGERS/ GARCIA HOZ

Ikuspuntu hau baloreetan oinarritzen da, norberaren helburu pertsonaleei eta norberaren integratzeko beharrei
erreferentzia eginez. Curriculumaren eginkizuna, norberak esperientzia pertsonalak bizitzea da, ikaskuntza
indibidiualaren bidez, betiere autonomia garatzeko helburuarekin. Hau da, hezkuntzaren helburu garrantzitsuena
norberaren askatasuna eta garapen pertsonala lortzea da. Beraz, bistakoa da ikuspuntu honetan geroz eta
garrantzi gutxiagoa ematen zaiela edukiei, eta geroz eta gehiago zentratzen  direla bakoitzaren esperientzi eta
garapenari. Ikuspuntu honek bi helburu ditu nagusiki. Alde batetik, curriculumak nola antolatuta egon behar duen
zehazten du, eta bestetik, esperientzia pertsonalen bitartez autonomia lortzeko helburuak aztertzen ditu. Guzti
honek irakasleen eta eskolen ardura eskatzen du. Ikuspuntu honen aurrekari batzuk Pierre Faure, Carl Rogers eta
Victor Garcia Hoz izan ziren. Ikuspuntu honetan curriculum ezkutuaren existentzia onartzen da.

5. Gizartearen berreraikuntza: TESTUINGURUAN oinarriturik. PESTALOZZI/ GIROUX/ DEWEY

Ikuspegi honek lan pedagogikoa testuinguru sozio historiko batean kokatzen du, eta bertan hezkuntza bizitzaren
oinarri bezala ikusten da. Hezkuntzaren helburua pertsonen behar sozialak asetzea da. Ikuspuntu honetan balore
sozialak kontuan hartzen dira eta eskolaren inguruan dagoen eztabaida politikoa ez du ukatzen. Curriculumak
gazteak bizitza aldakorrerako prestatu behar ditu. Honekin batera, curriculumak pertsonak talde batean egokitzeko
bide bat izan behar du. Beraz, aldaketa hauek aurrera eramateko hezitzaileak behar dira. Azken finean, ikuspuntu
hau eskola bere ingurunean dagoen egoera sozialean kokatzen saiatzen da. Ikuspuntu honen aurrekariak
Pestalozzi, Henry Giroux eta Eisner eta Vallance izan ziren.

-     GIZARTEAREN ETA CURRICULUMAREN TEORIA KRITIKOA

          FRANKFURTEKO ESKOLA/ CARR/ GIMENO LLORENTE.

3. HEZIBERRI 2020 CURRICULUMA ZEIN IKUSPUNTUREN BARRUAN EGOKITZEN DELA USTE DUZU?
ZERGATIK?

DENETAN, TEORIA KLASIKOAREN ETA TEORIA KRITIKOAREN ARTEKO

BATASUNAREN ONDORIOA DA.

Heziberri, ikuspuntu horien arteko batean sartzen da.

HEZIBERRI→ BIZITZARAKO PRESTATU → KONPETENTZIAK GARATU=

-GAITASUN+AHALMEN  eta -PRAKTIKO+TEORIKOA.

Alde batetik, hezkuntza pertsonalizatua, edukiak, teknologia , garapen psikofisikoa, gizartearen kontestua eduki
behar du eta pentsatzeko gaitasuna (kritikoa) ere izan behar du. Teoria klasiko eta kritikoaren batura du heziberrik.

4. CURRICULUM EZKUTUA EKIDIN DAITEKEELA USTE AL DUZU? NOLA? PROPOSAMENAK EGIN.

Gure ustez, curriculum ezkutua saihestezina da, azken finean gauza asko edo gehienak nahigabe edo
inkontzienteki egiten dira. Oso zaila da pertsona bat neutroa izatea eta soilik curriculuma aplikatzea, izan ere,
curriculuma aplikatzeko garaian nahigabeko curriculum ezkutua egongo da.

Eredu formalean gabiltzanean, ekidin daiteke, baina positiboki pentsatu behar da. Murrizten saiatu behar gara
tartea (C. ezkutua eta C. esplizitua), kontraesanak ere gutxitu egin behar dira. Egiten duguna eta esaten
dugunaren artean tarte handia badago, ez gara gure lana ondo egiten ari. Koherentzia mantendu behar da. Nahiz
eta dekretuak gauza bat esan, egunerokotasun horretan (errealitatean) murriztu egin behar dira, helburuak garbi
eduki behar dira. Konpetentzien lorpenak frakasatu ahal dira.