8. EREDU PEDAGOGIKO ETA PSIKOLOGIKOAK HAUR HEZKUNTZAN

1.       KORRONTE PEDAGOGIKOAK

- ESKOLA TRADIZIONALA (XV-XIX.mendea) 

EZAUGARRIAK: magistrozentrismoa (irakaslea da oinarria), disziplina eta zigorra (ikasketa moduaren muina), entziklopedismoa (edukiak garrantzia), ikaslea subjektu geldoa (entzule hutsa).

METODOLOGIA: konduktista (ikasleak duen jarreran oinarritu, nik esaten dudana bete).

BALIABIDE DIDAKTIKOAK: testuliburua, arbela eta kuadernoa. Latinaren erabilera.

EBALUAZIOA: garrantzia asko, erabatekoa. Gainditu beharreko zerbait. Aprendizaiaren iturburua: irakaslea, ikasleak ez du ezertarako kontatzen. Oso memoristikoa, ikasi behar den guztia buruz.

HELBURU NAGUSIA: garaian garaiko bai balio, jarrera eta etika bultzatzea.

Egileak: Aristoteles, Platon, Ignacio de Loyola eta Comenio 1592 (eskola berriaren aintzindaria).

- ESKOLA BERRIA (1889-1920)

EZAUGARRIAK: eskola tradizionalaren antitesia. Haurra da eskolaren oinarria ez irakaslea, eskola sisteman iturburua eta garrantzia haurrak-ikasleak du. Hezkuntza indibidualagoa (bakoitzaren beharretan hasten dira pentsatzen).

Jolasa BALIABIDE DIDAKTIKOA, ez arbela ezta testuingurua soilik. Ondorioz, ikaslea pertsona aktiboa da. Bizitzarako prestatzen gaitu. Autodisziplina (ikasteko eta ikaskuntzarekiko jarrera aktiboa izateaz gain, autodidaktikoa eta zentzuzkoa).

EBALUAZIOA: hezigarria (prozesu osoan zehar ebaluatu egiten den zerbait, integrala), edukiak nola barneratu diren. Haurren interesetatik abiatzen dira. Hezkuntza sistema aldatu daiteke malguagoa da.

HELBURU NAGUSIAK: hezkuntza demokratiko, kritikoa eta kooperatiboa.

Egileak: Rosseau (1712-17789), Pestalozzi (1746-1852), Fröbel (1782-1852). Hauek dira Comeniorekin batera aintzindariak dira/// Agazzi ahizpak (1886-1951), M. Montessori (1870-1952), O. Declory (1871- 1932), C. Freinet (1896-1966), J. Dewey, Kilpatrick, P. Montesinos, A. Manjón, R. Cousinet. XIX-XX.m bitartean gabiltza.

- ESKOLA ALTERNATIBOA (1921-1997 eta gaur egun)

Eskola berriaren garai berdinean sortua, pedagogia mota hauek puri purian egon daitezke gaur egun.à Liberazioaren edo askatasunaren pedagogia ere deitzen zaio.

Egileak: Neill (1883-1973) à Summerhill eskola, R. Steiner (1861-1925) à Waldorf eskola, P. Freire à “Baliabidea àdialogoa (tertulia dialogikoa, hartu emana, hitzez eta interakzuarioaren bitartez)”, H. Giroux à “Pedagogo kritikoa” (zer, nola nahi duzun eta erreibindikatu egin behar duzu), Malguizzi (1920-1994) à “gelako klima”, R. Swart (1930-…) à“Pentsamendu kritikoa”, F. Tonucci (1940-…) à “umea aprendizaiaren protagonista”, I. Sandin (1949-…)à “autonomia pertsonala”

2.       KORRONTE PSIKOLOGIKOAK

- KONDUKTISTAK à Skinner, Bandura à K. Tradizionala, jarrera edo jokabideekiko eragina. Ikusten dena ebaluatu. Sariak eta zigorrak.

- PSIKOANALISTAK à Freud, Erikson, Spitz, Lacan à aprendizaiaren alderdiari garrantzia.

- KOGNITIBO ETA SOZIALAK à Kognitiboa (Chomsky), Konstruktibistak (Piagetà HHn asko aipatzen da, Bruner, Ausubel), Sozio-historikoa (Vigotsky à garapen hurbileko zona)

3.       GAUR EGUNGO ESPERIENTZIAK

- PROIEKTU BIDEZKO ESKOLA à KILPATRICK (1871-1965)

- TXOKO BIDEZKO ESKOLA à AGAZZI (1886-1951)

-  TALLER BIDEZKO ESKOLA à FREINET (1896-1966)

- IKTn ERABILERA (garaikideena da, metodologia interaktiboa, egile zuzen bakarra ez dago XX.mendea)

- ESKOLA O PELOURO (eskola mota Galiziarra da, oso eskola mota berezia dute, askatasun eskola, ez du egile finkorik, korronte bat eta izaera ezberdinak hartzen ditu)

- KONPETENTZIA BIDEZKO ESKOLA à COLL



Guri lantzea egokitutako autorea, Ovide Decroly izan da: